जेजुमा जाङ मिरान (३७) को बेपत्ता प्रकरणलाई झुटो रूपमा टुङ्ग्याएको घटनाका आरोपित प्रहरी गयोङजाङ (Police Sergeant) बु (३४) लाई हिरासतमै राखेर मुद्दा चलाइएको छ। प्रहरीले त्यस बेला यो प्रकरण हेर्ने नेतृत्व तहसमेत विरुद्ध अनुसन्धान विस्तार गरिरहेको छ।
१८ तारिखमा जेजु जिल्ला अभियोजन कार्यालयले बु गयोङजाङलाई कर्तव्य पालनामा लापरवाही (कर्तव्य परित्याग) र सरकारी विद्युतीय अभिलेख जालसाजी तथा प्रयोगलगायतका आरोपमा हिरासतमै राखेर अभियोग लगायो। साथै जालसाजी गरिएको सरकारी विद्युतीय अभिलेखको प्रयोग, फौजदारी न्याय प्रक्रिया विद्युतीकरण प्रवर्द्धन ऐनको उल्लङ्घन, झुटो सरकारी कागजात तयार गर्ने र प्रयोग गर्ने आरोपसमेत थपियो। बु गयोङजाङलाई हिरासतसहित अभियोजनमा पठाइएको १८ दिनपछि यो अभियोग लगाइएको हो।
जेजु जिल्ला अभियोजन कार्यालयले भन्यो, “जेजु जिल्ला अभियोजन कार्यालयको फौजदारी विभाग-१ ले मुद्दा पठाइनुअघिदेखि नै ४ वटा अभियोजक कक्षलाई समर्पित अनुसन्धान टोलीका रूपमा गठन गरेको थियो। प्रहरीबाट मुद्दा बुझिसकेपछि पूरक अनुसन्धान गर्दै सबै दिशाबाट अनुसन्धान गरियो।” कार्यालयले थप्यो, “प्रतिवादीले मुद्दा सम्हाल्नुपर्ने बोझको कारण देखाएर बेपत्ता प्रकरणलाई झुटो रूपमा टुङ्ग्याएको तथ्य र टुङ्ग्याउने क्रममा माथिल्लो अधिकारीको निर्देशन र सुपरिवेक्षण अनुपस्थित रहेको वा ‘संयुक्त समीक्षा’ समूह च्याट कोठामा औपचारिकतामा मात्र सीमित रहेको जस्ता बेपत्ता प्रकरण व्यवस्थापन प्रणाली कमजोर रूपमा सञ्चालन भएको तथ्य पत्ता लगायौं।”
अभियोजन पक्षले के ठहर गर्यो भने, बेपत्ता प्रकरण नटुङ्ग्याउँदा माथिल्लो अधिकारीलाई रिपोर्ट गर्नुपर्ने र सहकर्मीलाई प्रकरण हस्तान्तरण गर्नुपर्ने बोझका कारण बु गयोङजाङले “वयस्क बेपत्ता व्यक्ति कतै न कतै जीवित होला” भन्ने लापरवाही निर्णयका आधारमा बेपत्ता प्रकरणलाई झुटो रूपमा टुङ्ग्याएका थिए। बु गयोङजाङका सबै अपराध उनी एक्लै रातिको ड्युटीमा रहेका बेला भएका थिए, र त्यस क्रममा माथिल्ला अधिकारीहरूबाट कुनै निर्देशन वा सुपरिवेक्षण भएको पुष्टि भएन। जेजु प्रहरी कार्यालयले बेपत्ता प्रकरण टुङ्ग्याउँदा प्रहरी अधिकारीले बेपत्ता व्यक्तिसँग प्रत्यक्ष भेटेर मात्र टुङ्ग्याउनुपर्ने कुरामा जोड दिएको भए पनि स्थानीय प्रहरी चौकीहरूमा त्यो सिद्धान्त पालना भएको थिएन।
साथै, जिम्मेवार प्रहरी अधिकारीले बेपत्ता प्रकरणको टुङ्गो लगाउने कारण ‘अस्वाभाविक मृत्यु’ वा ‘सडक दुर्घटनामा मृत्यु’ भनी प्रविष्ट गरे प्रोफाइलिङ प्रणालीबाट त्यो विवरण तुरुन्तै मेटिने संरचना थियो, जसका कारण माथिल्ला अधिकारी वा अन्य टोली सदस्यले मुद्दा दर्ता भएको तथ्यसमेत थाहा पाउन सक्दैनथे। अन्य कारणले टुङ्ग्याउन खोज्दा पनि प्रणाली नभएका कारण बेपत्ता अनुसन्धान टोलीका जुनसुकै प्रहरी अधिकारीले माथिल्लो अधिकारीको स्वीकृतिबिना एक्लै प्रकरण टुङ्ग्याउन सक्थे।
अपराधसँग सम्बन्ध छ कि छैन भनेर निर्णय गर्न गरिने संयुक्त समीक्षा पनि राम्ररी भएन। बेपत्ता उजुरी दर्ता भएको १२ घण्टाभित्र नभेटिएका बेपत्ता व्यक्तिका सम्बन्धमा फौजदारी विभागका प्रमुखको नेतृत्वमा संयुक्त समीक्षा प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने हुन्छ। तर जेजु पश्चिमी प्रहरी चौकीको बेपत्ता अनुसन्धान टोलीमा फौजदारी विभाग प्रमुख र टोली सदस्यहरू रहेको समूह च्याट कोठामा ड्युटीमा रहेको कर्मचारीले सम्बन्धित बेपत्ता व्यक्तिको ११२ उजुरी प्रकरण प्रशोधन तालिका औपचारिकतास्वरूप साझा गर्नुबाहेक अपराधसँगको सम्बन्धबारे कुनै छलफल भएको देखिएन।
जेजु जिल्ला अभियोजन कार्यालयले भन्यो, “प्रहरीको बेपत्ता प्रकरण व्यवस्थापन प्रणाली समग्रमा कमजोर रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको तथ्य पुष्टि भयो। प्रतिवादीलाई अपराध सुहाउँदो कडा सजाय सुनाइयोस् भनी अभियोजन कायम राख्न पूर्ण प्रयास गर्नेछौं, र अभियोजन कार्यालय (공소청) मा रूपान्तरण भएपछि पनि अनुसन्धान निकायले मुद्दा लुकाउने घटना नदोहोरियोस् भनी सक्दो प्रयास गर्नेछौं।”
बु गयोङजाङ मे १५ मा जाङको प्रेमीको बेपत्ता उजुरी दर्ता गरेको करिब २ घण्टा ३० मिनेटमै “जाङसँग सम्पर्क भयो, तर उनी आफ्नो स्थान खुलाउन चाहँदैनन्” भनी जानकारी दिँदै प्रकरण टुङ्ग्याएको आरोपमा छन्। प्रहरीको ‘बेपत्ता व्यक्ति प्रोफाइलिङ प्रणाली’मा पनि सोही दिन प्रकरण हटाइएको थियो। साथै जुलाई २ मा ६० वर्षीय पुरुष ‘ए’ को बेपत्ता उजुरी दर्ता गरेपछि पनि उनले सोही तरिकाले प्रकरणलाई झुटो रूपमा टुङ्ग्याएका थिए।
प्रहरीले पनि अनुसन्धान विस्तार गरेको छ। जेजु प्रहरी कार्यालयले जेजु पश्चिमी प्रहरी चौकीका पूर्व फौजदारी विभाग प्रमुख, बेपत्ता टोली प्रमुख र टोली सदस्यसहित जम्मा ८ जनाविरुद्ध कर्तव्य पालनामा लापरवाहीलगायतका आरोपमा प्रारम्भिक जाँच (आन्तरिक अनुसन्धान) सुरु गरेको जनाएको छ। प्रहरी निगरानी (अनुगमन) विभागले अनुसन्धानका लागि अनुरोध गरेपछि यी व्यक्तिहरू अनुसन्धानको दायरामा परेका हुन्, र सबैलाई ड्युटीबाट हटाएर प्रतीक्षा आदेश (대기발령) लगायतका जनशक्ति कारबाही गरिएको छ।